National Library of New Zealand
Harvested by the National Library of New Zealand on: Jul 3 2006 at 4:42:47 GMT
Search boxes and external links may not function. Having trouble viewing this page? Click here
Close Minimize Help
Wayback Machine

New Zealand Department of Internal Affairs : Services : Nga Whanautanga, nga Matenga, me nga Marenatanga: He Patai
ka Pataihia Nuitia Skip to Access Key assignments for this site
Skip to the content of this page
Skip to other pages in this section
Skip to site wide navigation
Skip to links for help with this site
Logo of the New Zealand Department of Internal Affairs

Home

Services

About us

What's new

Legal

Forms

Resources

Other pages in this section

Te Rehita Whanautanga, Matenga, Marenatanga

Te Tono Tiwhikete Whanautanga, Matenga, Marenatanga Ranei

Nga Tiwhikete Whanautanga me te Whangai Tamariki

Me Pehea te Tono Raihana Marena

Te Marena ki Tawahi

Te Tu hei Kaiwhakamana Marena

Te Noho hei Kaiwhakanui Hononga a-Ture

Te Hononga a-Ture

Me Pehea te Rapu i tetahi Kaiwhakanui Hononga a-Ture

Te Huri i Tetahi Ingoa

Te Toro Whakapapa

Nga Whanautanga, nga Matenga, me nga Marenatanga: He Patai ka Pataihia Nuitia

Me Pehea te Whakapa Mai ki a Matou

Return to top of page Content area

Nga Whanautanga, nga Matenga, me nga Marenatanga: He Patai ka Pataihia Nuitia


He Adobe Acrobat (.pdf) te takoto o nga puka katoa. Me matua noho mai te Adobe Acrobat Reader ki to rorohiko e taea ai te ta. Ara he tauira utu kore o aua pumanawa hei tango mau, kei te pae tukutuku Adobe.


Nga Tiwhikete Whanautanga, Matenga, Marenatanga

Me pehea taku tono tiwhikete?
Ka taea e koe te tono tiwhikete ma te waea, te i-mera, te poutapeta, te waea whakaahua ranei, ina toro ranei koe i tetahi o nga tari Ratonga Tuakiri. Tirohia
Te Whakapa Mai mo te roanga atu o nga korero. Kia mohio matou ki te momo tiwhikete e hiahia ana koe (he tiwhikete whanautanga, matenga, marenatanga ranei), te ingoa o te tangata/nga tangata, te ra me te wahi i pa ai taua ahuatanga, a, mo te wahi ki nga tiwhikete whanautanga, me homai ano ko nga ingoa o nga matua.

E hia te utu?
E NZ$26.00 te utu o te tiwhikete. He tanga whai mana tenei. Heoi, ki te hiahia noa koe ki nga parongo o te tiwhikete, kaua te tanga whai mana, tera koe ka hiahia tono i tetahi tanga a-rorohiko. E NZ$26.00 ano te utu o tenei mehemea i whanau mai te tangata i waenga i te tau 1848 me te 1874, a, mehemea no muri mai i tera tana whanautanga, e NZ$20.00 te utu. Tera te pirangitia o nga tanga nei e te hunga toro whakapapa.

Me pehea e utua ai?
Kauaka e tuku moni uka mai ma te poutapeta. Anei ke nga huarahi utu pai:
  • Te Visa, te Mastercard, te Bankcard ranei
  • He haki whaiaro, he haki peke ranei (e tangohia ana i te putea peke o Aotearoa, ki nga tara o Aotearoa, ko te ingoa kia tuhia ki runga i te haki, ko "Te Tari Taiwhenua")
  • He puka moni na New Zealand Post (ko "Te Tari Taiwhenua" te ingoa mo runga i te haki)
  • Ki te toro a-tinana koe i tetahi o o matou tari, ka taea te utu ki te EFTPOS, ki te moni uka ranei
Ka pehea mehemea kaore i a au nga parongo katoa e hiahiatia ana?
Ko te tino iti o nga parongo e matua hiahiatia ana (me nga moni utu i te taha) ko te momo tiwhikete, te ingoa o te tangata, me te tau i pa ai taua ahuatanga ki a ia.

Ka pehea mehemea kaore au e mohio ki te tau i pa ai taua ahuatanga?
Ki te kore e taea e koe te homai te tau, he maha tonu nga huarahi hei whai mau:
  • Ka taea tonutia e matou te tirotiro a matou tuhinga, NZ$15.00 te utu tapiri mo nga tau tuatahi e toru ka tirohia, NZ$1.00 te utu mo ia tau i tua atu i tera.
  • Tera pea ma te tirotiro i nga korero e puritia ana e etahi atu o to whanau e kitea ai e koe te tau e kimihia ana.
  • Kei nga tari i Tamaki-makau-rau me Te Whanga-nui-a-Tara, a, tera pea kei to whare pukapuka nga wharangi mokito e mau mai ana ki runga nga rarangi o a matou mauranga. E watea ana nga wharangi mokito nei hei tirotiro ma te hunga tumatanui.
Pehea te roa e taria ana nga korero nei?
Tera ka pau nga ra mahi e waru ki te whakaputa tiwhikete mo nga ahuatanga i pa i mua i te 1 Kohi-tatea 1998, haunga ano te wa ka pau i te poutapeta. Mo nga ahuatanga i pa i muri i te 1 Kohi-tatea 1998, ka whakaputaina nga tiwhikete i roto i te kotahi ra mahi, mena kua oti te rehitatanga.

He aha nga korero ka noho mai ki te tiwhikete?
Ka whakaatu te tiwhikete i nga parongo i tonoa i te wa i rehitata ai te whanautanga, te matenga, te marenatanga ranei. Kua rereke hoki nga parongo kua kimihia mo te rehitatanga i te takanga o te wa. Hei tauira, i mua atu, i tonoa nga matua kia whakaatu mai e hia o raua tau i te wa i whanau mai ai ta raua pepe. Engari inaianei, ka tonoa raua kia ata whakaatu mai i o raua ra whanau. Mo te roanga atu o nga korero, tirohia, panuitia, taia ranei te konae Family Record Research: a guide to tracing your family history (112k).

Me pehea e kimihia ai te haora i whanau ai au?
Kaore e tuhia ki te tiwhikete whanautanga te haora i whanau ai koe. Tera ka hiahia toro koe i te hohipera i whanau ai koe -he awhina pea ka taea e ratou.

He aha i mau ai ki te tiwhikete te whakatupato 'ehara tenei tiwhikete i te tohu taunaki o te tuakiri o te tangata ko ia e whakamahi ana i te tiwhikete'?
I Aotearoa nei, he tumatanui nga tuhinga whanautanga, matenga, marenatanga (haunga ano nga tuhinga mo nga tamariki whangai i mua i te whangaitanga). Ahakoa ko wai te tangata, ka taea e ia te hoko tiwhikete. Na konei i noho ai nga tiwhikete nei hei tuhinga tautoko noa i te tuakiri o te tangata (i te taha pea o etahi atu whakaaturanga), kaua hei tohu e taunaki marika ana i tana tuakiri.

He wa e taka e taea ai nga tuhinga whanautanga, matenga, marenatanga te toro i te ipurangi?
No na tata nei i oti ai i te Tari Whanautanga, Matenga, Marenatanga te whakuru etahi mauranga a-pepa ahua 10 miriona nei ki te rorohiko. Ko ta matou arotahinga inaianei, ko te whiriwhiri me pehea e whakawateatia ai enei tuhinga ki te hunga tumatanui. Kaore e taea te ki mehemea ka watea, ahea ranei ka watea tenei ratonga i te ipurangi. Heoi ano, kua whakaurua tenei hei kaupapa kia ata tirohia i ta matou mahere rima tau.

He tamaiti whangai au - me pehea taku tono tiwhikete whanautanga e whakaatu ana i oku matua ake?
Ina whangaia te tamaiti i raro i te ture, ko te tiwhikete whanautanga ka whakaputaina i te nuinga o te wa, ko tera e whakaatu ana i nga matua whangai. Mena he whangai koe, tera ka hiahia tono koe i tetahi tauira o to tiwhikete whanautanga tuturu, e whakaatu ana i nga korero mo to whanautanga i mua i te whangaitanga. I raro i te ture i Aotearoa, ka taea tenei ina eke ki te 20 o tau, heoi ano tau, he tuhi ki te Whanautanga, Matenga Marenatanga. Tena tirohia 'Te Tiwhikete Whanautanga me te Whangai Tamariki', mo te roanga atu o nga korero e pa ana ki te tono.

Me pehea taku tono tiwhikete whanautanga mena i whanau mai au ki waho o Aotearoa?
Tukuna ai e te Tari Whanautanga, Matenga, Marenatanga nga tiwhikete mo enei ahuatanga i pa ki Aotearoa. Mena i whanau koe ki waho o Aotearoa, tena koa whakapa atu ki te Whare Mangai Kawanatanga i Aotearoa nei koia te mangai mo te whenua i whanau mai ai koe.


Te Rehita Whanautanga

Me pehea taku rehita i te whanautanga o taku pepe hou?
Me whakaoti e te/nga kaitiaki o te tamaiti i raro i te ture (i te nuinga o te wa ko nga matua ake era) te puka "Whakamohio i te Whanautanga kia Rehitatia". Te tikanga ma te hohipera, ma te tapuhi whakawhanau ranei tenei e hoatu ki nga matua i muri tata mai i te whanautanga. Ki te kore e tae atu te puka nei ki a koe i nga wiki e rua, e toru ranei i muri i te whanautanga, tena koa
whakapa mai ki a matou.

E hia te roa e watea ana hei rehita maku i te whanautanga?
Ko te whakahau a te ture, kia rehitatia nga pepe katoa ka whanau i Aotearoa. E tika ana kia wawe tonu to rehita i te whanautanga o to pepe.

E hia te utu?
Kaore he utu rehita. Engari ki te hiahia koe ki te tiwhikete whanautanga, tena koa raua mai te NZ$26.00 hei utu i tera i te taha o te rehitatanga. Kauaka e tuku moni uka mai ma te poutuapeta. Anei ke nga huarahi utu pai:
  • Te Visa, te Mastercard, te Bankcard ranei
  • He haki whaiaro, he haki peke ranei (e tangohia ana i te putea peke o Aotearoa, ki nga tara o Aotearoa, ko te ingoa kia tuhia ki runga i te haki, ko "Te Tari Taiwhenua")
  • He puka moni na New Zealand Post (ko "Te Tari Taiwhenua" te ingoa mo runga i te haki)
  • Ki te toro a-tinana koe i tetahi o o matou tari, ka taea te utu ki te EFTPOS, ki te moni uka ranei.
Ma wai e haina te puka rehita whanautanga?
Mehemea kua ata honoa nga matua ake o te tamaiti ki a raua ano i raro i te ture, ma te whaea, ma te papa ranei e haina te puka rehita whanautanga. Mehemea kaore raua e ata honoa ana ki a raua i raro i te ture, ma te whaea te puka nei e haina, otira, ki te noho mai ano nga korero mo te papa ki te puka, ma matua haina ano e ia.

Pehea te roa e taria ana?
E waru pea nga ra mahi ka pau ki te ata rehita i to tamaiti. Kaore e puta he kupu whakamohio ki a koe ina tutuki te rehitatanga. Mehemea i tono tiwhikete whanautanga koe i te taha o te rehitatanga, ka tukuna atu tenei ki a koe ina oti te whanautanga te rehita.

I whanau mai taku pepe ki waho o Aotearoa. Me pehea taku rehita i a ia hei kirirarau o Aotearoa?
Katoa nga pepe i whanau ki waho o Aotearoa i te 1 Kohi-tatea 1978, i muri mai ranei i taua ra, ko te whaea, ko te papa ranei he kirirarau no Aotearoa, ahakoa ehara te pepe no konei taketake ake (ara, kaore i whanau ki Aotearoa, i ata whakaaetia ranei tana raraunga ki Aotearoa) i te wa o te whanautanga, ka noho tonu hei kirirarau o Aotearoa. Whakapa mai ki te Tari Raraunga o Aotearoa mo te roanga atu o nga korero e pa ana ki te rehita i te raraunga o te tamaiti ki Aotearoa.


Te Rehita Marenatanga

He aha nga momo hui whakamana marena ka taea?
E rua nga momo hui whakamana marena, ko te hui ka whakahaeretia e tetahi Kairehita Marena i tetahi Tari Rehita, me tera ka whakahaeretia e tetahi kaiwhakamana marena whaimana (tae atu ki nga minita hahi), ki wahi ke atu (tae atu ki nga whare karakia). Ki te whakatauria kia marenahia korua e te kaiwhakamana marena, me korero tahi ki a ia ki te whakarite ki hea, ahea tu ai te marena, tae atu ki te ahua o te whakanuitanga.

He aha nga takahanga taha ture e marenatia ai te tangata?
E whakaaetia ai te hononga a-ture a tetahi tokorua i Aotearoa, me matua whai raihana korua. I mua i te tono raihana marena, me:
  • whakarite tetahi kaiwhakamana marena, tetahi Kairehita ranei mana te marena e whakahaere
  • whakarite te wahi e tu ai te marena
Ma tetahi ano hoki o korua e:
Ka pehea mehemea e tono raihana marena ana au i a au i waho o Aotearoa?
Mehemea kei te tono raihana marena koe i a koe i tawahi, heoi ano te mea ka rereke, ko te puka e whakakiia (ara, me BDM 58) me te hainatanga o te whakapuakitanga. Mehemea kei tawahi koe, kia matua hainatia te whakapuakitanga e tetahi Mangai mo te Commonwealth, ka tuku mai ai (me nga moni utu) ki te Tari Rehita i Aotearoa e tino tata ana ki te wahi e tu ai te marena. Whakakiia ranei nga wahanga katoa o te puka haunga ano te whakapuakitanga, ka tuku mai ai (me nga moni utu) ki te Tari Rehita i Aotearoa e tino tata ana ki te wahi e marenatia ai korua. Ina tau mai koe ki Aotearoa, haere ki taua tari, ki reira haina ai i te whakapuakitanga i a koe e tiki ana i te raihana.

Pehea te roa e taria ana te raihana marena?
Ki te whakaaetia, ka tukuna te raihana i roto i te toru ra mahi, a, ka mana tonu mo te toru marama.

He aha te tikanga o te korero e watea ana kia marenatia, a-ture nei'?
Ko te tikanga o te korero nei, kaore koe e honoa ana a-ture ki tetahi atu, kua 16, neke atu ranei o tau (a, mehemea kaore ano kia 20 o tau, kua whakaae o matua) a, kaore korua e noho whanaunga tata ana ki a korua ano.

Me pehea au e mohio ai ki nga momo tangata kaore e whakaaetia ta maua marena tahi?
Kei muri o te puka 'Whakaatu i te Takune kia Marenahia' e ata rarangi mai ana nga momo tangata kaore koe e ahei ki te marena. Me ki penei ake, kaore e whakaaetia te hono tahi a nga whanaunga tata, a-toto, a-marena ranei, tae atu ki nga whangai me nga whanaunga whakaangi. Kaore ranei e whakaaetia kia marena tahi etahi wahine e rua, etahi tane ranei e rua. Ki te kore koe e tino mohio mehemea e whakaaetia to korua hono ko to hoa, whakapa mai ki a matou mo te roanga atu o nga korero.

He aha nga whakaritenga a-ture me matua tutuki i nga hui marena katoa?
Anei nga whakaritenga a-ture:
  • kia tu te marena i mua i te aroaro o tetahi kaiwhakamana marena, Kairehita ranei
  • kia tu te marena i mua i te aroaro o etahi kaitaunaki e rua, neke atu ranei
  • me puta i a korua etahi ki taurangi, a, me haina e korua nga puka rehita
Ka whakaaetia kia tu nga tamariki hei kaitaunaki, ki te marama ano ratou ki te wahi nui kei a ratou i roto i te marena.

Me pehea te kimi kaiwhakamana marena?
Kei te Kahiti o Aotearoa e rarangi mai ana te katoa o nga kaiwhakamana marena. E watea ana te tuhinga nei i nga tari Whanautanga, Matenga, Marenatanga, i te nuinga o nga whare pukapuka, me nga Tari Whakamohio i te Iwi Whanui. Ki te hiahia korua kia tu te marena ki te whare karakia, ki tetahi atu wahi karakia ranei, whakapa atu ki te tari whakahaere o taua whare, ka tono mehemea he kaiwhakamana marena ano kei reira. Kei te Kairehita Marenatanga o to rohe tetahi rarangi o nga kaiwhakamana marena motuhake, a, tera tonu pea kei nga Yellow Pages (Wharangi Kowhai) ano etahi, kei raro mai i te 'Marriage Celebrants' ('Kaiwhakamana Marena').

Kei hea te Kairehita Marenatanga tino patata?
Kia mohio ai koe ki te wahi noho o te Kairehita Marenatanga tino tata ki a koe, whakapa mai ki a matou. Kei te nuinga o nga taone o Aotearoa tetahi. I tua atu i Tamaki-makau-rau, Te Whanga-nui-a-Tara, me Otautahi, e noho ana te nuinga ki nga Koti a-Rohe. Heoi ano, ehara i te mea kei nga koti a-rohe katoa tetahi Kairehita Marenatanga. Tena koa whakapa atu ki nga koti, whakapa mai ranei ki a matou kia mohio pu ai koe mehemea he Kairehita ano kei reira, kaore ranei.

Ki te whakatau iho maua ma te kaiwhakamana marena maua e hono, he aha nga wahi e whakaaetia ana ki reira tu ai te marena?
Kei a koutou ko te kaiwhakamana marena te tikanga. Heoi ano, me whakaatu rawa te wahi e tu ai te marena ki te raihana, no reira he pai ake pea te whakaingoa i etahi wahi e rua, mena e whakaaro ana korua ki waho tu ai te marena (hei tauira, mo te tupono ua).

Ka pehea mehemea ka waiho ma e Kairehita maua e hono?
Me whakarite tahi ki te Kairehita te haora me te ra e tu ai te marena. Kia toru ra neke atu i muri mai, otira, kia kaua te nui ake i te toru marama i muri mai, i to whakaatu i te takune kia marena korua. NZ$170.00 te utu, a, kua noho mai ki tenei utu te taha whakahaere i te marena me te raihana.

He aha nga haora e whakaaetia ana kia tu te marena?
Mo nga marena ka tu ki te Tari Rehita, ko nga haora e tuwhera ana te tari (Mane ki te Paraire, 9am ki te 4pm). Me matua whakaae rawa te Kairehita ki te hiahia korua kia marenahia korua ki tua atu o aua haora, i nga ra whakata tumatanui ranei, a, ka piki te utu. Kaore e tu he marena i te Tari Rehita i nga Ratapu, i te ra ANZAC, i te Paraire Pai, i te Ra Kirihimete ranei. Heoi ano, ki te waiho ma te kaiwhakamana marena korua e hono, ka taea i nga ra katoa, i nga haora katoa - kei a koutou ko te kaiwhakamana te whiriwhiri.

Ka pehea mehemea kua marenahia tetahi o maua i mua atu?
Mehemea kua marenahia tetahi o korua i mua atu, a, kua mana te wehenga, ka tonoa korua kia whakaatu taunakitanga o te wehenga (hei tauira, he Whakahau Wehenga) ina whakaaturia to korua takune kia marenahia ki te Kairehita. Mehemea kua mate to hoa marena o mua, hei aha te whakaatu taunakitanga, engari me whakaatu ko te ra i mate ai a ia i te puka 'Whakaatu i te Takune kia Marenahia'.

Kia hia o maua tau e whakaaetia ai to maua hononga, ka tahi, me whakaae rawa o maua matua ka rua?
Kia 16 tau neke atu ranei korua tahi, a, me whakaae rawa nga matua mehemea kaore ano ia 20 nga tau. Tena koa whakapa mai ki a matou mo te roanga atu o nga korero.

Me huri rawa taku ingoa ina marenahia au?
Kaore. I Aotearoa i roto i nga tau, ko te nuinga o nga wahine kua huri ki te ingoa whanau o tana tane ina marena raua. Ara etahi ka hono i o raua ingoa whanau e rua hei hanga ingoa whanau hou. Ara ano etahi tane e huri ana ki te ingoa whanau o te wahine ina marena raua. Ahakoa pehea, ka mau tonu to ingoa i rehitatia i te wa i whanau ai koe.

Me pehea taku tu hei kaiwhakamana marena?
Me whakatakoto a-tuhi to tono, ka tuku ai ki te Whanautanga, Matenga Marenatanga. Tena tirohia Te Tu hei Kaiwhakamana Marena mo te roanga atu o nga korero.

Me aha au ki te hiahia au kia tu taku marena ki tawahi?
Mehemea e honoa ana korua ko to hoa i tawahi, me whakapa atu koe ki nga mana marenatanga o te whenua ki reira korua marenahia ai, kia mohio ai koe ki nga ture me era atu whakaritenga e pa ana ki te marena ki reira. Ara te wahi hei toro mau mo te roanga atu o nga korero mo aua wahi, ko nga Whare o nga Mangai o nga Kawanatanga o aua whenua i Aotearoa.

Me pehea taku tono Tiwhikete Aukati Kore, Tiwhikete Kimi ranei?
I etahi whenua o te ao, me matua whai koe i tetahi Tiwhikete Whakaatu Kaore he Mea e Aukati ana i te Marenatanga e whakaaetia ai to marena ki reira. Hei whakaatu tenei kaore koe e honoa ana i raro i te ture i te whenua no reira mai to raraunga. Tena tirohia Te Marena ki Tawahi mo te roanga atu o nga korero.

Ka taea ano e au te rehita taku marena ka tu ki tawahi ki Aotearoa?
Me rehita te marena ki te whenua i tu ai te marena. Ko te nuinga o nga marena ka tu ki tawahi e u ana ki nga ture o taua whenua, e whakaaetia ana i raro i nga ture o Aotearoa. Karekau he here a-ture nei hei rehita i to marena i tu ki tawahi ki Aotearoa. Heoi ano, ki te ata hiahia koe kia peratia, ka taea tonutia ki te noho atu tetahi apiha whaimana mai i tetahi whare mangai kawanatanga o Aotearoa ki te marena. Me whakapa atu koe ki te whare mangai kawanatanga o Aotearoa e patata ana ki te wahi i tawahi ki reira tu ai te marena, ka whiriwhiri tahi mehemea ka taea e ratou tenei ratonga. He utu ano ka haere i te taha.

Me pehea taku tono kia ata wehe a-ture maua ko taku hoa?
I Aotearoa nei, ko te Tari Koti e whakahaere ana i nga wehenga. Mo te roanga atu o nga korero, tena whakapa atu ki te koti o to rohe, ki tetahi roia ranei.

Me pehea e riro ai i a au tetahi tauira o aku pepa whakamana wehenga?
Whakapa atu ki te Tari Koti mo etahi atu korero e pa ana ki te tono tauira o nga pepa whakamana wehenga, tetahi tiwhikete ranei. Mena i honoa korua, i ata wehe ano korua i Aotearoa, ka tapiria atu ona korero ano e tika ana ki nga korero e puritia ana mo to korua marenatanga, ka mau mai ki nga tauira katoa o te tiwhikete marenatanga ka tonoa e koe a muri ake nei.


Te Rehita Matenga

Ma wai te matenga e rehita?
Ma te Kaiwhakataki Tangihanga, te tangata ranei kua whakaae mana e tuku te tupapaku ki te whenua, ki te ahi ranei, ma tana apiha whaimana ranei, e whakamohio mai i a matou ki te matenga o te tangata, mana ano e whakaki te puka 'Whakamohio i te Matenga kia Rehitatia'. Me matua tuku mai ano e taua tangata he Tiwhikete Hauora, he puka Putakenga Mate ranei mai i te takuta, he Whakahau ranei mai i te Kaitirotiro Matewhawhati i te taha o te puka.

E hia te roa e watea ana ki te rehita i te matenga?
Kia whakamohiotia mai matou i roto i te toru ra mahi i muri i te rironga o te tupapaku i te tirohanga kanohi (ara, i muri i te nehunga, i te tukunga ranei ki te ahi).

E hia te utu?
Kaore he utu mo te rehita. Engari ki te hiahia tiwhikete matenga koe, tena raua mai te NZ$26.00 i te taha o te rehitatanga hei utu i te tiwhikete. Kauaka e tuku moni uka mai ma te poutapeta. Anei ke nga huarahi utu pai:
Ka pehea te roa e taria ana?
Tera ka pau te waru ra mahi ki te whakatutuki i te rehitatanga. Ka tae atu he kupu whakamohio ki a koe ina oti te matenga te rehita. Mehemea kua tono tiwhikete matenga ano koe i te taha o te rehitatanga, ka tukuna atu tenei ki a koe ina rehitatia te matenga.


Te Huri i Tetahi Ingoa

Me pehea taku huri i taku ingoa?
Mehemea kua 18 neke atu o tau, mehemea ranei kua 18 iti ake o tau engari kua marenahia koe, me whakaki te puka tono
Te Huri i Tetahi Ingoa i Runga i te Whakapuakitanga a-Ture BDM120 (.pdf) 19k. Tena tirohia Te Huri i Tetahi Ingoa mo te roanga atu o nga korero.

Me pehea taku huri i te ingoa o taku tamaiti (kua 2, iti ake ranei ona tau, a, i whanau ki Aotearoa)?
Ka taea e te/nga kaitiaki a-ture o te tamaiti te huri te ingoa o te tamaiti ma te haina i tetahi reta e tono ana kia perahia, ma te whakaki ranei i te Puka Tono kia Hurihia Tetahi Ingoa i Roto i te 2 Tau mai i te Whanautanga (BDM 36) (.pdf) 20 k. Tena tirohia Te Huri i Tetahi Ingoa mo te roanga atu o nga korero.

Me pehea te huri i te ingoa o taku tamaiti (kei waenga i te 2 me te 16 tau te pakeke, kaore ano ranei kia 2 nga tau engari i whanau ki waho o Aotearoa)?
Hei huri i te ingoa o to tamaiti, me whakaki e nga kaitiaki a-ture o te tamaiti te Puka Tono kia Hurihia Tetahi Ingoa i Runga i te Whakapuakitanga a-Ture o Tetahi Tangata Takakau Kaore Ano i 18 nga Tau (BDM122) (.pdf) 20k. Ki te kore e taea e tetahi o nga matua te puka te haina, me whakamarama te take i riro ai ma te kaitiaki kotahi tera mahi i te Whakapuakitanga a-Ture. Tena tirohia Te Huri i te Ingoa mo te roanga atu o nga korero.

Me pehea taku huri i te ingoa o taku tamaiti (kei waenga i te 16 me te 18 ona tau, a, kaore ano i marenahia)?
He orite te huarahi me te utu ki tera mo te huri i te ingoa o te tamaiti kei waenga i te 2 me te 16 nga tau (tirohia a runga ake), otira, me whakaae ano te tangata nona te ingoa e hurihia ana kia hurihia tana ingoa, me haina ano hoki ia i te puka tono.

Pehea te roa e taria ana?
Ka ahua toru wiki e whakatutukihia ana te tono kia hurihia tetahi ingoa. Ina oti, ka tae atu he reta ki a koe e whakaatu ana kua rehitatia te huringa o te ingoa, a, mehemea i tukuna nga moni utu i te taha o te tono, ka tukuna ano he tiwhikete whanautanga hou, he tanga ranei hei whakamana i te huringa ingoa.

Me pehea e riro ai i a au he tuhinga whakamana i taku ingoa hou?
Mehemea i rehitatia to whanautanga ki Aotearoa, ka tuhia to ingoa hou ki nga tiwhikete whanautanga katoa ka taia i muri i te rehitatanga o te huringa ingoa. Ka taea ranei te tono tetahi tauira whaimana o te whakapuakitanga a-ture, e NZ$20.00 te utu. Mehemea i hurihia a-ture to ingoa i mua i te Mahuru 1995, ka ahei koe ki te tono i tetahi tauira whaimana o taua whakapuakitanga, e NZ$20.00 ano te utu.

Me pehea e whakaurua ai te huringa o taku ingoa ki taku rehitatanga marena?
Me whakautu nga patai katoa o te wahanga 'Kua Marenahia i Raro i te Ture' o te puka. E NZ$45.00 te utu tapiri mo tenei ratonga (e NZ$71.00 ranei, a, ka noho mai ki tenei te utu mo te tiwhikete marena hou ina tutuki te huringa ingoa. Ka taea tenei mo nga marena anake i tu ki Aotearoa.

Me tono rawa au kia hurihia taku ingoa ki te pirangi whakamahi au i te ingoa whanau o taku hoa tane / hoa wahine, ki te pirangi hoki au ki taku ingoa takakau, ingoa whanau ranei.
I raro i te ture, e ahei ana koe ki te whakamahi i to ingoa takakau, tetahi ranei o o ingoa whanau marena, tetahi momo whakakotahitanga ranei o enei ingoa, ahakoa to pakeke. Heoi ano, ki te ata whakarerea tetahi ingoa ma roto i tetahi whakapuakitanga a-ture hei huri i to ingoa, kua kore koe e ahei.

Return to top of page
Links for help with this site

Site map

Search

Help

Contact us

Email us

Govt.nz

Return to top of page

Last updated: 16/02/2005