National Library of New Zealand
Harvested by the National Library of New Zealand on: Jul 3 2006 at 4:42:47 GMT
Search boxes and external links may not function. Having trouble viewing this page? Click here
Close Minimize Help
Wayback Machine

New Zealand Department of Internal Affairs : Services : He panui whai take tonu ki te hunga pupuri uruwhenua o Aotearoa Skip to Access Key assignments for this site
Skip to the content of this page
Skip to other pages in this section
Skip to site wide navigation
Skip to links for help with this site
Logo of the New Zealand Department of Internal Affairs

Home

Services

About us

What's new

Legal

Forms

Resources

Other pages in this section

Me Pehea te Tono i Tetahi Uruwhenua Aotearoa

Nga Whakaritenga Whakaahua

Nga Uruwhenua ma te Hunga Tamariki

Te whai kia kaua e kahakina he tamaiti ki tawahi

Nga Uruwhenua kua ngaro, i tahaetia

Te Tuhinga Haere ohorere, ara, te Emergency Travel Document (ETD)

Etahi Atu Ratonga

He panui whai take tonu ki te hunga pupuri uruwhenua o Aotearoa

Me Pehea te Whakapa Mai ki a Matou

Return to top of page Content area

He panui whai take tonu ki te hunga pupuri uruwhenua o Aotearoa



Nga Whakarereketanga ki te Utu Tono Uruwhenua Aotearoa
Mai i te 4 o Whiringa-a-rangi 2005 kua whakarereketia nga utu mo nga uruwhenua Aotearoa me nga pepa ripoi Aotearoa. Kua whakatakotoria aua utu hou ki roto i nga ripanga i raro. Kia kite i etahi atu parongo e pa ana ki nga whakarereketanga utu me te whaihanga i nga tono uruwhenua, tirohia koa nga
Patai e Rite ana te Uiui e Pa ana ki nga Whakarereketanga Utu Uruwhenua 2005.

Ki te tapaetia i Aotearoa
Ratonga 10 Ra
(Utu mo teTono)
Ratonga 3 Ra
(Utu mo te Tono)
Ratonga Ohotata
PakekeNZ$150.00NZ$300.00NZ$650.00
Tamariki (kei raro i te 16 tau)NZ$80.00NZ$230.00NZ$580.00
Te Tiwhikete Tuakiri Aotearoa NZ$80.00
Ta te Puka Haere Manene o Aotearoa NZ$80.00

Ki te tapaetia i Ahitereiria
Ratonga 10 Ra
(Utu mo teTono)
Ratonga 3 Ra
(Utu mo te Tono)
Ratonga Ohotata
PakekeA$162.00A$324.00A$622.00
Tamariki (kei raro i te 16 tau)A$83.00A$245.00A$543.00

Ki te tapaetia i Piritene Nui
Ratonga 10 Ra
(Utu mo teTono)
Ratonga 3 Ra
(Utu mo te Tono)
Ratonga Ohotata
PakekeGBP62.00GBP124.00GBP237.00
Tamariki (kei raro i te 16 tau)GBP32.00GBP94.00GBP207.00



Te Uruwhenua Aotearoa a-Hiko
Kua kokuhutia te Uruwhenua a-Hiko hei whakarei atu i te noho nawenawe o te uruwhenua Aotearoa me te whakarite kia tutuki i a Aotearoa nga whakaritenga mo te "whakakore kokota" i nga paenga ki Te Hononga o Amerika atu i te 26 o Whiringa-a-nuku 2006.

I tenei wa ka tutuki i nga uruwhenua katoa a Te Tari Taiwhenua nga whakaritenga o te International Civil Aviation Organisation (ICAO) me nga whakaritenga whakakore kokota o Te Hononga o Amerika, haunga te kokuhunga o tetahi motete iahiko kei roto ko nga tautunga raraunga koiora. Me kokuhu a Aotearoa inaianei i tetahi motete ki roto i ia uruwhenua hou kia ata tutuki ai nga paerewa o te ICAO me nga rereketanga ki te Hotaka Whakakore Kokota o Te Hononga o Amerika.

Tu whakahi ai a Aotearoa i te mea nana tetahi o nga uruwhenua tino pai rawa o te ao. Ma enei tikanga whakarei e whakapakari ake i te ingoa nui ano o te uruwhenua Aotearoa.

Kia kite ai i etahi atu parongo tirohia koa nga Patai e Rite ana te Uiui mo nga Uruwhenua a-Hiko.



Te Ture Whakatika Uruwhenua 2005
I whakamanahia te Ture Whakatika Uruwhenua 2005 i te 21 o Paenga-whawha 2005. Na, ko te mutunga iho, kua whakamanahia etahi rereketanga hira ki te uruwhenua Aotearoa:
  • Ka rima tau te roa morahi o te whai manatanga o nga uruwhenua hou ka tukuna atu
  • Kua kore ke matou e ahei te ta whakamanatanga ingoa ki roto i tetahi uruwhenua.
Kaore tenei whakaturetanga e whakaawe i te whai manatanga o nga uruwhenua tekau tau kua whai mana i tenei wa. Ka mana tonu nga uruwhenua i tuku atu i mua i tenei rereketanga a-ture, tae noa ki tona wa e monehu ai. Kia kite i etahi atu parongo tirohia te Ture Whakatika Uruwhenua 2005.


Nga Hononga a-Ture
I whakamanahia te Ture Hononga a-Ture i te 26 o Paenga-whawha 2005. Mai i taua ra, ka taea te whakauru atu nga ingoa i whakamanahia e tetahi Hononga a-Ture* ki roto i te Uruwhenua Aotearoa.

Ko te hononga a-ture he momo hononga kua whakaturetia i Aotearoa. Kei te whakarato te Ture Hononga a-Ture i nga paerewa, i nga ritenga me nga tukanga e whakamanahia ai e tetahi tokorua to raua hononga hei hononga a-ture (ma tetahi whakahaerenga okawa), e rehita katipatia ai hoki taua hononga i Aotearoa. Ka taea e te tokorua ira tangata orite, ira tangata rereke ranei, te uru atu ki tetahi hononga a-ture. Tirohia Nga Hononga a-Ture kia kite i etahi atu parongo.

Mena kei te pirangi koe kia whakaurua te ingoa i whakamanahia i to Hononga a-Ture ki roto i to uruwhenua, me whakaoti koa te wahanga 'Name by Marriage or Civil Union' i te whitu o nga wharangi o te puka tono. Mena kei a koe tetahi tanga o te puka kaore e whakaari ana i te Ture Hononga a-Ture, whakaotia koa te wahanga 'Name by Marriage' i te whitu o nga wharangi, me te tohu e tango ana koe i taua ingoa ma te Hononga a-Ture. Otiia, ka taea hoki te tiki atu i te puka tono uruwhenua hou rawa, tera e whakaari ana i te Ture Hononga a-Ture. Mena kaore matou e ahei te whakatuturu a-rorohiko i to hononga a-ture, ka tonoa pea kia tuku mai koe i to tiwhikete Hononga a-Ture taketake.
(*ko nga Hononga a-Ture anake e whai mana ana ki Aotearoa)



Te tapae a Te Tari Taiwhenua ki te Whakakapi i nga Uruwhenua Raupapa N379
Ka tukuna ki nga kaipupuri o era uruwhenua Aotearoa e timata ana ki te raupapa tau N379 te wa kia whiwhi koreutu ai he uruwhenua whakakapi. Ka whai mana te uruwhenua whakakapi tae noa ki te ra monehu o te mea tuatahi. Whakapa mai koa ki te Tari Uruwhenua kia kite i etahi atu parongo.


He Panui Hira ki nga Kaipupuri o nga Uruwhenua Aotearoa i Tukuna i te Wa mai i te Tau 1993 ki te tau 1997
Tera tonu pea kua pangia tetahi tapeke iti o enei uruwhenua Aotearoa e tetahi hapanga whakanao, ko te mutunga iho, ka whakatangatanga nga whakapaparanga o te uruwhenua, ka hore ranei mai i roto i te uhi o mua.

Mena he uruwhenua tau, ko te pu 'L' kei te timatanga o te tau, me ata arohi i to uruwhenua kia kite mena ka pangia e te whakatangatanga o nga whakapaparanga. I tukuna te raupapa 'L' o nga uruwhenua i waenganui i nga tau 1993 ki te 1997. Ka ahei koe te tautu te whakatangatanga o nga whakapaparanga (te horenga) i to uruwhenua mena kei te wete haere te wharangi mokamoka whaiaro (kei runga ko te tau uruwhenua me to whakaahua) i roto i te uhi o mua o te uruwhenua. Kia kite i etahi atu parongo tirohia He Panui Hira mo nga Kaipupuri o nga Uruwhenua Aotearoa i Tukuna i te Wa 1993 ki 1997.



He panui whai take tonu ki te hunga pupuri uruwhenua o Aotearoa
Kua puta i te Tari Take Tawahi o Amerika (ara, te US State Department) tana whakahau e mea ana atu i te 1 Whiringa-a-nuku 2003, ko nga kirirarau katoa o Aotearoa e haere ana ki Amerika (ara, ki te USA), ma Amerika ranei ki wahi ke, me tino whai uruwhenua e taea ana te panui e te mihini, ma reira rawa e ea ai nga whakaritenga pare kokota a te USA. I runga i te kaupapa pare kokota, ara etahi whenua ka whakaaetia kia kuhu atu ana kirirarau i Amerika me te kore kokota, mo tetahi wa kua whakaritea, ki te whaia nga ture o te kaupapa.

Ka pa nga kawekawe o tenei kaupapa-here hou ki nga kirirarau o Aotearoa mehemea he uruwhenua a ratou kaore e taea e te mihini te panui, a, e mea ana ratou ki te toro i Amerika atu i te 1 Whiringa-a-nuku 2003. Ka pa ano ki nga kirirarau o Aotearoa ka tono uruwhenua i nga Tari Mangai Kawanatanga o Aotearoa ki tawahi, i te mea kaore e taea e aua wahi te whakaputa uruwhenua e taea ana e te mihini te panui. Heoi, ko te nuinga o nga uruwhenua o Aotearoa e mana ana i tenei wa, he uruwhenua e taea ana e te mihini te panui.

E hangai ana te kaupapa pare kokota o Amerika ki nga kaipupuri uruwhenua o etahi whenua e 27, tae atu ki o Aotearoa, mehemea e haere ana ratou ki Amerika, ma Amerika ranei ki whenua ke, mo te haereere noa, mo te pakihi ranei te take, a, ka 90 ra iti ake ranei te roa. Koinei nga whenua e kiia ana e Amerika ko nga whenua 'pare kokota'.

Katoa nga kirirarau o Aotearoa e haere ana ki Amerika, ma Amerika ranei ki whenua ke, atu i te 1 Whiringa-a-nuku 2003, a, kaore i a ratou he uruwhenua e taea ana e te mihini te panui, me:
  • Whai kia whiwhi uruwhenua ratou e taea ana e te mihini te panui,
  • Whai ranei kia whiwhi kokota ratou e uru ai ratou ki Amerika. I tenei wa, US$100 te utu mo tenei. Ina penei koe, puritia to uruwhenua o naianei kaore e taea e te mihini te panui, ka tono ai mo te kokota uru ki Amerika. Ara nga whakamarama mo te tono kokota e uru ai koe ki Amerika, kei te pae tukutuku a te Tari Mangai Kawanatanga o Amerika: www.usembassy.org.nz.
Mehemea kaore koe e whakaaro ana ki te haere ki Amerika, tera koe ka hiahia ki te pupuri tonu i to uruwhenua kaore e taea e te mihini te panui. Ka taea noatia te tono a tona wa, ki te toko ake te hiahia ki te haere ki reira.

E whiwhi ai koe i tetahi uruwhenua e taea ana e te mihini te panui, tukuna to tono me nga moni utu ki te Tari Uruwhenua o Aotearoa i Te Whanga-nui-a-Tara. Mehemea he mama ake, tukuna to tono me nga moni utu ki te Tari Uruwhenua i Poihakena, ki te Tari Uruwhenua ranei i Ranana (tirohia ko Te Ta Mai i nga Puka Tono i raro nei).

Ki te hiahia utu koe ki te kari taurewa, ko nga Tari Uruwhenua ki Te Whanga-nui-a-Tara, ki Poihakena, me Ranana anake nga wahi e taea ai te pera. Tena tirohia ko 'Te Whakapa Mai', i tenei pae tukutuku nei, kei reira nga korero mo te whakapa atu a-poutapeta.

Ki te kore koe e mohio mehemea ko to uruwhenua tetahi ka taea e te mihini te panui, kaore ranei, tena panuitia nga whakamarama e whai ake nei.

Mehemea ko to uruwhenua tetahi e taea ana e te mihini te panui, ka timata mai to tatai uruwhenua ki:
  • te pu X, L, N, te F ranei
  • ki nga pu AA, AB, te EA ranei
Mehemea ko to uruwhenua tetahi kaore e taea e te mihini te panui, ka timata mai to tatai uruwhenua ki:
  • te pu J
  • te pu M ranei
Ki te kore tonu koe e mohio, tena whakapa mai, Waea Utu Kore 0800 22 50 50 (+64 4 4748100 ranei mehemea e waea mai ana koe i waho o Aotearoa), patai atu ranei ki to Kaiwhakarite Haereere, mana pea koe e awhina.

Ko te nuinga o nga uruwhenua kaore e taea te panui, i whakaputaina i waho o Aotearoa, o Ahitereiria me Ingarangi Nui Tonu.

He puka haereere whai mana tonu nga uruwhenua kaore e taea e te mihini te panui, a, ka taea tonuhia te whakamahi mo te uru ki etahi atu whenua, i runga ano i nga whakaritenga kokota o naianei.

Me aha koe mehemea ko to uruwhenua tetahi kaore e taea e te mihini te panui, ka hiahia ranei koe ki te whiwhi i tetahi uruwhenua hou e taea ana e te mihini te panui?
Taia mai te puka tono uruwhenua o Aotearoa e hangai ana (tirohia ko Te Ta Mai i nga Puka Tono i raro nei).

Ko te utu mo te tono, kei te ahua tonu o te wahi e whakatakotoria ai te tono, ara, i Aotearoa, i Ahitereria, i Ingarangi Nui Tonu, i nga Tari Mangai Kawanatanga o Aotearoa ranei. E rarangi mai ana nga korero mo nga utu o tenei wa i roto i nga puka tono uruwhenua o Aotearoa i huaina i runga ake nei. Ki te hiahia koe ki etahi atu whakamarama e pa ana ki nga utu uruwhenua, tena whakapa mai ki a matou.

Return to top of page
Links for help with this site

Site map

Search

Help

Contact us

Email us

Govt.nz

Return to top of page

Last updated: 31/03/2006